นอกจากนี้ จังหวัดอุดรธานี ยังมีพื้นที่ซึ่งมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด และดำเนินงานประสบผลสำเร็จ คือ โครงการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนอ่างเก็บน้ำห้วยคล้าย อ.หนองวัวซอ ซึ่งได้รับการคัดเลือกเป็นต้นแบบในการขยายผลหมู่บ้านอื่นๆ โดยมีแนวทางดำเนินการและได้รับความร่วมมือของทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็น นายอำเภอ ปลัดอำเภอ เกษตรตำบล พัฒนากรตำบล ปลัด-องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ ซึ่งถือเป็นข้อต่อสำคัญในการเชื่อมโยงระหว่างจังหวัดกับประชาชน ทำให้กระบวนการเข้าใจ เข้าถึง ของชาวบ้านสำเร็จภายในระยะเวลาอันสั้น
แน่นอนครับว่าผมเกริ่นนำถึงเรื่องนี้ เพราะมีโอกาสมา "ตะลอนตามอำเภอใจ" ในโครงการสื่อมวลชนสัญจร ร่วมกับคณะสื่อมวลชนจากสำนักต่างๆ ที่กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย พามาศึกษาดูงานเยี่ยมชมโครงการปิดทองหลังพระบ้านโคกล่าม-แสงอร่าม ต.กุดหมากไฟ
"คุณอภิชาติ" บอกว่า บทบาทของฝ่ายปกครองในการผลักดันให้โครงการปิดทองหลังพระฯ ประสบความสำเร็จนั้น ก็ประกอบด้วย แผนพัฒนาหมู่บ้าน ซึ่งต้องเกิดจากการประชาคมผู้เกี่ยวข้อง รวมถึงบทบาทของคณะกรรมการหมู่บ้าน เมื่อชาวบ้านมีความศรัทธาในแนวพระราชดำริ พร้อมที่จะลุกขึ้นมาทำงานโครงการแก้ไขปัญหาเร่งด่วนด้วยตนเองและสามารถดำเนินการ
โดยมุ่งเน้นการบูรณาการทำงานและงบประมาณร่วมกับหน่วยงานของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องทั้งแนวดิ่งและแนวราบ ระดับพื้นที่ มีทีมปฏิบัติการระดับพื้นที่ เป็นข้าราชการที่มีภารกิจแก้ไขปัญหาหลักของพื้นที่ พร้อมอยู่กับชาวบ้าน และมีทีมพี่เลี้ยง อย่างมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ และมูลนิธิปิดทองหลังพระฯ
จนกว่ากระบวนการเข้าใจ เข้าถึง จะแล้วเสร็จ เพื่อร่วมเก็บข้อมูลที่เป็นจริงของพื้นที่ทั้งด้านสภาพภูมิประเทศ สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคม ปัญหาและความต้องการของชาวบ้านอย่างแท้จริง ตามแบบสำรวจสภาพเศรษฐกิจ-สังคมฯ จัดทำแผนพัฒนาชนบทเชิงพื้นที่ตามแนวพระราชดำริองค์ความรู้ 6 มิติ คือ น้ำ ดิน เกษตร พลังงานทดแทน ป่า และสิ่งแวดล้อม และมีผู้ประสานงาน ซึ่งเป็นข้าราชการที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงการทำงานระหว่างคณะทำงานสนับสนุนระดับจังหวัด ทีมปฏิบัติการพื้นที่ และทีมพี่เลี้ยง 
ก่อนหน้านี้ช่วงหน้าแล้งน้ำจะแห้งไม่ค่อยมีน้ำมากนัก หลังจากมีโครงการปิดทองหลังพระฯเ ชาวบ้านได้ก่อสร้างฝายเก็กกักน้ำเพิ่มเติมเพิ่มพื้นที่เก็บน้ำจึงมีน้ำไว้ใช้ได้ตลอดทั้งปี ในอดีตชาวบ้านโดยเฉพาะคนหนุ่มสาวมักนิยมเดินทางไปทำงานที่อื่นกัน ก็จะเหลือแต่ผู้เฒ่า คนชราและเด็ก ทิ้งไงว้เฝ้าหมู่บ้านกัน พอหลังจากในหมู่บ้านมีความอุดมสมบูรณ์เกิดขึ้น สามารถทำการเกษตรได้ตลอดทั้งปี ชาวบ้านที่เคยอพยพไปหางานถิ่นอื่น ก็หันกลับมาทำการเกษตรในหมู่บ้านมากขึ้น ถือเป็นส่วนสำคัญจากผลการดำเนินงานตามโครงการปิดทองหลังพระ
คุณขันติ บุญกว้าง ชาวบ้านแสงอร่าม บอกว่า หลังมีโครงการปิดทองหลังพระ เข้ามาในหมู่บ้าน ก็มีองค์ความรู้เข้ามาสู่ชาวบ้านมากมาย อาทิ การเลี้ยงหมู ซึ่งตนเองเป็นเกษตรกร และเลี้ยงหมูอยู่แล้ว เมื่อก่อนซื้อแต่หัวอาหารมาเลี้ยงหมู ต้นทุนก็มาก แต่พอมีโครงการปิดทองหลังพระเข้ามา การลด การจ่าย ในการซื้อหัวอาหารก็น้อยลง เพราะมีการถ่ายทอดความรู้ สนับสนุนให้ชาวบ้านมีการใช้พืชผักต่างๆ รวมถึง ต้นกล้วยมาทำเป็นอาหารให้หมู โดยการนำมาสับหมักกับกากน้ำตาล จึงทำให้ลดค่าใช้จ่ายในการซื้ออาหารเลี้ยงหมูได้มากเลยทีเดียวช่วงสุดท้ายของ "ตะลอนตามอำเภอใจ" วันนี้ไม่ได้ไปแนะนำร้านอาหารที่ไหน เพราะมื้อเช้าพวกเราฝากท้องไว้กับชาวบ้านในพื้นที่ "ก๊วยจับญวน" ถือเป็นอาหารจานด่วน ที่นอกจากจะเป็นฝีมือของชาวบ้านที่ทำกันในพื้นที่แล้ว บรรยากาศไม่ต้องพูดถึงสุดยอดทีเดียว ร้านอาหารใหญ่ๆสู้ไม่ได้ทีเดียว ส่วนมื้อเที่ยงก็ฝากท้องกับชาวบ้านเหมือนเคย คราวนี้เล่นถาดหลุมใส่อาหาร ทำให้คิดถึงสมัยเด็กๆจริงๆ แต่อาหารแต่อย่างนี่สิถือว่าไม่ธรรมดาแต่ละอย่างแซบหลายเด้อ...วันนี้ลาไปก่อนครับ...!!!
นวย เมืองธน
